7 Present perfect ба өнгөрсөн цаг

Present perfect 1 (I have done)

Present perfect 1 (I have done)

Өнгөрсөнд болсон үйлдэл ОДООД нөлөөлж байгааг илэрхийлнэ. Хэзээ болсныг хэлдэггүй — үр дүн нь чухал.

Товч дүгнэлт

  • Бүтэц: have / has + past participle (V3)
  • Өнгөрсөн үйлдэл + одоогийн үр дүн: I have lost my key. (одоо түлхүүргүй)
  • just / already / yet-тэй хамт маш их хэрэглэгддэг
  • Тодорхой өнгөрсөн цагийн үг (yesterday, in 2010) ОРОХГҮЙ

Бүтэц

БатлахI/you/we/they have + V3; he/she/it has + V3I've finished my work.
Үгүйсгэхhaven't / hasn't + V3She hasn't arrived yet.
АсуухHave / Has + subject + V3?Have you seen my keys?

Өнгөрсөн үйлдэл — одоогийн үр дүн

Past action with present result

Хамгийн чухал санаа: үйлдэл өнгөрсөнд болсон ч ОДОО үр дагавар нь мэдрэгдэж байна. Тиймээс ярианд ихэвчлэн "одоо яаж байна" гэдэг нь чухал.

  • I've lost my key. (= I don't have it now)

    Би түлхүүрээ гээчихлээ. (одоо надад байхгүй)

  • Tom has gone to Spain. (= he is in Spain now)

    Том Испани явчихсан. (одоо тэнд байгаа)

  • 'Is Sarah here?' 'No, she's gone out.'

    "Сара энд байна уу?" "Үгүй, гарчихсан."

💡 Санамж: Монгол хэлэнд "…чихлаа / …чихсан" гэсэн утга ойрхон. Гол нь ОДООГИЙН БАЙДАЛ.

just / already / yet

just, already, yet

just = дөнгөж сая. already = аль хэдийн (хүлээснээс эрт). yet = одоо болтол (зөвхөн үгүйсгэх ба асуултад, өгүүлбэрийн төгсгөлд).

  • 'Are you hungry?' 'No, I've just had lunch.'

    "Өлсөж байна уу?" "Үгүй, дөнгөж сая өдрийн хоол идлээ."

  • 'Don't forget to post the letter.' 'I've already posted it.'

    "Захиаг явуулахаа битгий мартаарай." "Аль хэдийн явуулчихсан."

  • Has it stopped raining yet?

    Бороо зогссон уу?

  • I've written the email, but I haven't sent it yet.

    Имэйлээ бичсэн ч хараахан илгээгээгүй байна.

Шинэ мэдээ дуулгах

Giving new information

Саяхан болсон явдлыг анх удаа мэдээлэхэд present perfect хэрэглэнэ. Дараа нь дэлгэрэнгүйг past simple-ээр үргэлжлүүлдэг.

  • Ow! I’ve cut my finger.

    Аяа! Хуруугаа зүсчихлээ.

  • The road is closed. There’s been an accident.

    Зам хаалттай. Осол болсон байна.

  • I’ve lost my wallet. I lost it on the bus this morning.

    Түрийвчээ алдчихлаа. Өглөө автобусан дээр алдсан. (дэлгэрэнгүй → past simple)

Хамгийн түгээмэл алдаа

Тодорхой өнгөрсөн цагийн үгтэй (yesterday, last night, in 2015, two days ago, when I was young) present perfect ХЭРЭГЛЭХГҮЙ. Тэнд past simple орно.

  • I have seen him yesterday.

    (Буруу)

  • I saw him yesterday.

    Би түүнийг өчигдөр харсан. (Зөв)

Түгээмэл V3 (past participle) хэлбэрүүд

  • be → been
  • do → done
  • go → gone/been
  • have → had
  • see → seen
  • take → taken
  • give → given
  • write → written
  • break → broken
  • speak → spoken
  • eat → eaten
  • forget → forgotten
  • lose → lost
  • buy → bought
  • find → found
  • make → made
  • come → come
  • become → become

Дасгал

8 даалгавар

Present perfect хэлбэрээр нөхнө үү.

1

I can't get in. I ___ (lose) my key.

Нөхөх
2

'Where's Tom?' 'He ___ (go) out.'

Нөхөх
3

The letter ___ (arrive) — it's on the table.

Нөхөх
4

I ___ (already / see) that film twice.

Нөхөх
5

___ you ___ (finish) your homework yet?

Нөхөх

Зөвийг сонго.

6

I ___ him yesterday.

Сонгох

Алдааг зас.

7

She has bought a car last week.

Алдаа засах
8

'Would you like something to eat?' 'No thanks, I ___ (just / have) lunch.'

Нөхөх

Холбоотой хичээл