Хэлц үйл үг 1: Танилцуулга

Хэлц үйл үг гэж юу вэ?

What is a phrasal verb?

Үйл үг ба жижиг үг (particle) нийлж НЭГ утга үүсгэнэ. Заримдаа утга нь ойлгомжтой, заримдаа огт өөр.

• ✓

  She got on the bus. (шууд утга — суух)

  Тэр автобусанд суусан.

• ✓

  How are you getting on? (хэлц утга — яаж байна)

  Чи яаж байна?

• ✓

  Turn off the light. (унтраах)

  Гэрлийг унтраа.

• ✓

  The plane took off. (хөөрөх)

  Онгоц хөөрсөн.

Обьектын байрлал

Word order with objects

Нэр үг бол хоёр байранд орж болно. Гэхдээ ТӨЛӨӨНИЙ ҮГ бол заавал ДУНДУУР орно.

• ✓

  Turn off the light. = Turn the light off.

  Гэрлийг унтраа.

• ✓

  Turn it off. (✗ Turn off it)

  Түүнийг унтраа.

• ✓

  I picked up my brother. = I picked my brother up.

• ✓

  I picked him up. (✗ I picked up him)

  Би түүнийг авчирсан.

Салдаггүй хэлц үйл үг

Inseparable phrasal verbs

Зарим хэлц үйл үгийн particle-ыг САЛГАЖ болохгүй — обьект үргэлж дараа нь орно.

• ✓

  Look after the children. / Look after them. (✗ look them after)

  Хүүхдүүдийг хар.

• ✓

  I ran into an old friend. (✗ ran an old friend into)

  Би хуучин найзтайгаа тааралдсан.

• ✓

  She takes after her mother.

  Тэр ээж рүүгээ татсан.

Хамгийн түгээмэл хэлц үйл үгс

• ●get up — босох
• ●wake up — сэрэх
• ●turn on / off — асаах / унтраах
• ●put on / take off — өмсөх / тайлах
• ●look for — хайх
• ●look after — асрах
• ●find out — олж мэдэх
• ●give up — орхих, бууж өгөх
• ●go on — үргэлжлүүлэх
• ●come back — буцаж ирэх
• ●grow up — өсөх
• ●pick up — авах, авчрах